Het recht op alimentatie, de hoogte en het berekenen van de alimentatie vormen vaak een discussiepunt tijdens en na de scheiding. Terwijl de ene partij vindt dat hij/zij te veel moet gaan betalen (of betaalt), vindt de ander het bedrag te laag. De duur en eventuele redenen om de alimentatie te wijzigen zijn ook dikwijls een bron van onenigheid tussen ex-partners. Redenen genoeg om alimentatie te laten berekenen door een onafhankelijk deskundige en de afspraken over alimentatie goed geformuleerd vast te leggen in het echtscheidingsconvenant. Over het recht op alimentatie is in het Burgerlijk Wetboek al één en ander vastgelegd. De wet regelt onder andere wie alimentatieplichtig zijn, hoe lang de alimentatieplicht duurt en wanneer het recht op alimentatie vervalt. In de wet wordt echter niet gesproken over de hoogte van de alimentatie. Daarvoor zijn weliswaar richtlijnen opgesteld, maar deze richtlijnen bieden soms ruimte voor verschillende interpretaties door partijen. En dus voor reden tot onenigheid.

Wat is nu eigenlijk alimentatie en wie heeft er recht op? Onder alimentatie verstaan we de wettelijke verplichting om in het onderhoud van bloed- of aanverwanten te voorzien. Deze onderhoudsplicht is vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek. Bij een scheiding kunnen jullie te maken krijgen met twee vormen van alimentatie, namelijk de kinderalimentatie en partneralimentatie. Of jullie ook daadwerkelijk alimentatie moeten betalen of ontvangen hangt af van verschillende factoren. De wet schrijft voor dat ouders verplicht zijn om in het levensonderhoud van hun kinderen te voorzien, zolang hun kind behoeftig is. Iemand is behoeftig wanneer hij of zij niet in zijn/haar eigen levensonderhoud kan voorzien. De behoeftigheidseis geldt niet voor minderjarige kinderen. De onderhoudsverplichting bestaat zowel tijdens als na het huwelijk.

Tijdens het huwelijk bestaat er een wettelijke onderhoudsplicht voor partners onderling. Deze verplichting blijft bestaan totdat de echtscheidingsbeschikking in de registers van de burgerlijke stand is ingeschreven, ongeacht of jullie tijdens de scheidingsprocedure gescheiden leven. Jullie zijn samen aansprakelijk voor schulden die ontstaan voor de dagelijkse gang van jullie huishouden, ook tijdens de scheiding. Je kunt je voorstellen dat de kosten fors zullen stijgen zodra jullie gescheiden gaan wonen. Hierover zullen jullie samen afspraken moeten maken.  Lukt het niet om goede afspraken te maken over de verdeling van de kosten voor jullie huishouden tijdens de scheiding, dan kunnen jullie de rechter verzoeken hier een uitspraak over te doen. Dit kan in een procedure voorlopige voorzieningen. Ik zal tijdens onze gesprekken veel aandacht besteden aan jullie financiële situatie tijdens en natuurlijk ook na de scheiding, zodat hierover zo min mogelijk discussie kan ontstaan. Daarmee voorkomen we een vroegtijdige gang naar de rechter, houd ik jullie in met elkaar gesprek en blijft de voortgang van jullie scheiding gewaarborgd.

Na de scheiding ontstaat eventueel recht op alimentatie of de plicht om alimentatie te betalen. De ontvanger van de alimentatie wordt ook wel de alimentatiegerechtigde genoemd, terwijl de betaler als alimentatieplichtige wordt omschreven. Er zijn een groot aantal wettelijke regels met betrekking tot de alimentatie. Onder andere de duur van de alimentatie wordt in de wet bepaald. Er zijn echter geen wettelijke regels omtrent de hoogte van de alimentatie. Hiervoor zijn wel richtlijnen opgesteld. Deze richtlijnen zijn in 2013 aangepast op advies van onder andere het LBOI (Landelijk Buro Inning Onderhoudsbijdragen). Zij stelden in een onderzoek vast dat in 70% van de gevallen waarin een alimentatieplicht was opgelegd, problemen ontstonden over deze alimentatie. Eén van de belangrijkste oorzaken van deze problematiek was de ondoorzichtigheid van de berekening en het gebrek aan begrip hierover. Het LBOI wordt overigens ingeschakeld wanneer de alimentatieplichtige in gebreke blijft bij de betaling van alimentatie. Voorwaarde hiervoor is wel dat de alimentatie in het convenant is vastgelegd en door de rechter is bekrachtigd.

Hoe wordt de alimentatie vastgesteld? Er zijn een aantal factoren die bepalend zijn voor de hoogte van de alimentatie. Er wordt rekening gehouden met de behoefte van de alimentatiegerechtigde en de draagkracht van de alimentatieplichtige. Daarnaast moet de ontvanger van de alimentatie behoeftig zijn.

Ook voor volwassenen geldt dat je behoeftig bent, wanneer je niet in je eigen levensonderhoud kunt voorzien. Hierbij wordt ook gekeken naar de mogelijkheid van de alimentatiegerechtigde om zelfstandig een inkomen te kunnen verwerven, maar ook naar bijvoorbeeld het eigen vermogen. Bij de bepaling van de behoefte wordt onder andere gekeken naar jullie netto gezinsinkomen voor de scheiding en jullie levensstandaard. Iemand die een redelijke luxe is gewend mag na de scheiding niet terugvallen naar bijstandsniveau en andersom. De draagkracht is het bedrag dat de alimentatieplichtige op basis van zijn/haar inkomsten en uitgaven maximaal kan betalen aan een onderhoudsgerechtigde. Ook hierbij geldt dat een de leefstijl van de alimentatieplichtige niet wezenlijk mag afwijken van zijn/haar levensstijl voor de scheiding.  Deze draagkracht is ook van belang bij de bepaling van de kinderalimentatie.

Bij de berekening van kinderalimentatie wordt het bedrag dat benodigd is voor de opvoeding en verzorging van de kinderen naar rato verdeeld over beide ouders. Is er sprake van zogenaamd co-ouderschap dan wordt er een vooraf vastgestelde zorgkorting op de alimentatie verleend. Voor kinderen onder de achttien hanteer ik bij de berekening van de kinderalimentatie de richtlijnen die hiervoor zijn opgesteld. Dit is echter geen “must”. Als ouders kunnen jullie zelf de hoogte van de kinderalimentatie bepalen. In de praktijk wordt echter vaak aansluiting gezocht bij de genoemde richtlijnen, al is het alleen maar omdat het voor jullie moeilijk vast te stellen is hoe hoog de werkelijke kosten van jullie kind zijn. Ook voor kinderen ouder dan 18 jaar kunnen jullie in overleg de hoogte van de alimentatie bepalen. Hiervoor worden vaak wel de werkelijke kosten als uitgangspunt genomen.  Het NIBUD geeft hier ook richtlijnen voor, die wij in de praktijk vaak hanteren. Tot slot is het belangrijk om te weten dat kinderalimentatie altijd voor gaat op partneralimentatie en dat – in tegenstelling tot de partneralimentatie – kinderalimentatie niet afgekocht kan en mag worden.

Wat mag je van mij verwachten bij de berekening van de alimentatie? Wanneer ik de scheiding voor jullie samen verzorg, zal ik in goed overleg tot alimentatieafspraken komen. Hierbij zal ik verschillende scenario’s met jullie bespreken, waaronder de mogelijkheden om alimentatie af te kopen. Ook ontvangen jullie van mij duidelijke en overzichtelijke berekeningen van de gevolgen van de alimentatie in de praktijk en zal ik jullie informeren over bijvoorbeeld co-ouderschap. Natuurlijk komen ook de diverse toeslagen, de kinderbijslag en het kindgebonden budget uitgebreid aan de orde.

Je betaalt of ontvangt al alimentatie maar twijfelt of je wel het juiste bedrag ontvangt of betaalt? Of zitten jullie momenteel in een echtscheiding verwikkeld en is de alimentatie het struikelblok voor het verdere verloop van jullie scheiding? Dan kunnen jullie of jij ook een beroep op mij doen. Ik toets gemaakte alimentatieafspraken aan geldende richtlijnen. Ook kan ik, indien gewenst, de berekening van de adviseur van jouw partner controleren en je met raad en daad bijstaan in de scheidingsprocedure of wellicht jullie vastgelopen scheiding weer vlot trekken.

Het recht op alimentatie is een belangrijk punt in jullie scheiding. Door dit goed te regelen voorkomen jullie discussie achteraf. Dat is in jullie belang, maar ook in het belang van jullie kind(eren). In de door mij opgemaakte convenanten leg ik alle afspraken duidelijk vast. Ook de afspraken over de duur, de wijzigingsgronden of mogelijke redenen waarom de alimentatie komt te vervallen zet ik duidelijk op papier. Jullie weten vooraf waar jullie aan toe zijn.